Un estudio comparativo de los modelos de gobernanza universitaria autónoma y sus implicaciones para Vietnam
DOI:
https://doi.org/10.22633/rpge.v30iesp1.20918Palabras clave:
Autonomía universitaria, Gobernanza universitaria, Análisis comparativo, Reforma de la educación superior, Rendición de cuentasResumen
Este estudio examina la autonomía universitaria mediante un análisis comparativo de modelos de gobernanza en Finlandia y Suecia (modelo nórdico), en la Universidad de California en Estados Unidos (modelo angloamericano) y en Tailandia (modelo del Sudeste Asiático). Utilizando un enfoque cualitativo comparativo, analiza las estructuras de gobernanza, los niveles de autonomía y los mecanismos de rendición de cuentas en diferentes sistemas de educación superior. Los resultados muestran que la autonomía universitaria es específica del contexto, siendo moldeada por tradiciones políticas, culturas institucionales y marcos regulatorios. El modelo nórdico enfatiza una autonomía regulada bajo una fuerte supervisión pública, mientras que el modelo angloamericano destaca la independencia institucional y una gobernanza orientada al mercado. El modelo del Sudeste Asiático refleja reformas gerenciales en un contexto en desarrollo. Con base en estos hallazgos, el estudio propone implicaciones para Vietnam, enfatizando que una autonomía efectiva requiere no solo descentralización legal, sino también estructuras de gobernanza coherentes, capacidad de liderazgo y sistemas de rendición de cuentas. La autonomía universitaria debe entenderse como una reforma sistémica que equilibra la flexibilidad institucional con la responsabilidad pública y la equidad social.
Descargas
Citas
Ahlbäck Öberg, S., & Sundberg, E. (2016). Avkollegialiseringen av den svenska högskolan. In S. Ahlbäck Öberg, L. Bennich-Björkman, J. Hermansson, A. Jarstad, C. Karlsson, & S. Widmalm (Eds.), Det hotade universitetet (pp. 52–57). Dialogos.
Ahlbäck Öberg, S., & Sundberg, E. (2017). Vad har hänt med det kollegiala styret. In L. Wedlin & J. Pallas (Eds.), Det ostyrda universitetet? Perspektiv på styrning, autonomi och reform av svenska lärosäten (pp. 91–119). Makadam.
Ahlbäck Öberg, S., & Wockelberg, H. (2016). Nordic administrative heritages and contemporary institutional design. In C. Greve, P. Lægreid, & L. H. Rykkja (Eds.), Nordic administrative reforms: Lessons for public management (pp. 57–78). Palgrave Macmillan.
Alleman, N. F., Allen, C. C., & Haviland, D. (2017). Collegiality and the collegium in an era of faculty differentiation. ASHE Higher Education Report, 43(4), 7–122. https://doi.org/10.1002/aehe.20118
Balle Hansen, M., Lægreid, P., Pierre, J., & Salminen, A. (2012). Comparing agencification in Nordic countries. In K. Verhoest, S. Van Thiel, G. Bouckaert, & P. Lægreid (Eds.), Government agencies: Practices and lessons from 30 countries (pp. 259–264). Palgrave Macmillan.
Bull, T. (2018). Institutions and division of powers. In H. Krunke & B. Thorarensen (Eds.), The Nordic constitutions: A comparative and contextual study (pp. 43–66). Hart Publishing.
Casson, A. (2019). A reasonable autonomy: Some questions about academic autonomy in the Nordic countries. Sveriges universitets- och högskoleförbund.
Christensen, T. (2011). University governance reforms: Potential problems of more autonomy? Higher Education, 62(4), 503–517. https://doi.org/10.1007/s10734-010-9401-z
Degn, L. (2015). Translating governance ideas in Danish higher education. Higher Education Policy, 28(3), 295–313. https://doi.org/10.1057/hep.2014.22
Degn, L., & Sørensen, M. P. (2015). From collegial governance to conduct of conduct: Danish universities set free in the service of the state. Higher Education, 69(6), 931–946. https://doi.org/10.1007/s10734-014-9814-1
Douglass, J. A. (2015). How the University of California got its autonomy (Research & Occasional Paper Series). University of California.
Enders, J., De Boer, H., & Weyer, E. (2013). Regulatory autonomy and performance: The reform of higher education re-visited. Higher Education, 65(1), 5–23. https://doi.org/10.1007/s10734-012-9578-4
Erkkilä, T., & Piironen, O. (2014). Shifting fundaments of European higher education governance: Competition, ranking, autonomy and accountability. Comparative Education, 50(2), 177–191. https://doi.org/10.1080/03050068.2013.807642
Hai, P. T. T., & Anh, L. T. K. (2022). Academic staff’s participation in university governance: A move towards autonomy and its practical problems. Studies in Higher Education, 47(8), 1613–1626. https://doi.org/10.1080/03075079.2021.1896798
Hien, D. T. M., Van Bao, N., & Phuong, N. V. (2022). Developing a system of indicators to assess university autonomy competence at the institutional level: A case in developing countries. MOJEM: Malaysian Online Journal of Educational Management, 10(3), 18–37.
Hoa, N. T. (2022). Autonomy in higher education in Vietnam. International Journal of Business, Economics and Management, 5(4), 470–477.
Holmén, J. (2018). Den demokratiska skolan: Om likvärdighet och delaktighet 1960–2020. In H. Meinander, P. Karonen, & K. Östberg (Eds.), Demokratins drivkrafter (pp. 257–294). Svenska litteratursällskapet.
Holmén, J. (2022). The autonomy of higher education in Finland and Sweden: Global management trends meet national political culture and governance models. Comparative Education, 58(2), 147–163. https://doi.org/10.1080/03050068.2021.1956727
Jarernsiripornkul, S., & Pandey, I. M. (2018). Governance of autonomous universities: Case of Thailand. Journal of Advances in Management Research, 15(3), 288–305. https://doi.org/10.1108/JAMR-01-2017-0003
Mai, A. N., Do, H. T. H., Mai, C. N., & Nguyen, N. D. (2022). Models of university autonomy and their relevance to Vietnam. Journal of Asian Public Policy, 15(3), 394–410. https://doi.org/10.1080/17516234.2021.1872603
Narikka, J., & Nurmi, E. (2013). Uudet yliopistot ja uudistuvat ammattikorkeakoulut. Tietosanoma.
Peters, B. G. (2018). The politics of bureaucracy: An introduction to comparative public administration (7th ed.). Routledge.
Pruvot, E. B., & Estermann, T. (2017). University autonomy in Europe III: The scorecard. European University Association.
Pruvot, E. B., & Estermann, T. (2018). University governance: Autonomy, structures and inclusiveness. In European higher education area: The impact of past and future policies (pp. 619–638). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-77407-7_37
Shattock, M. (2014). Autonomy, self-government and the distribution of authority: International trends in university governance. In M. Shattock (Ed.), International trends in university governance (pp. 184–198). Routledge.
Sundberg, E. (2013). Autonomireformen: Vad hände med det kollegiala styret? Uppsala University.
Sundberg, E. (2014). Autonomireformen: En kompletterande studie av förändringar i beslutsmakt vid fem lärosäten. Uppsala University.
Wenander, H. (2019). Den statliga förvaltningens konstitutionella ställning i Sverige och Finland. Tidskrift utgiven av Juridiska Föreningen i Finland, 154(3), 103–150.
Zapp, M., Marques, M., & Powell, J. J. W. (2021). Blurring the boundaries: University actorhood and institutional change in global higher education. Comparative Education, 57(3), 1–18. https://doi.org/10.1080/03050068.2020.1835261
Descargas
Publicado
Cómo citar
Número
Sección
Licencia
Derechos de autor 2026 Revista on line de Política e Gestão Educacional

Esta obra está bajo una licencia internacional Creative Commons Atribución-NoComercial-CompartirIgual 4.0.
Manuscritos aceitos e publicados são de propriedade da Revista on line de Política e Gestão Educacional. É vedada a submissão integral ou parcial do manuscrito a qualquer outro periódico. A responsabilidade do conteúdo dos artigos é exclusiva dos autores. É vedada a tradução para outro idioma sem a autorização escrita do Editor ouvida a Comissão Editorial Científica.


